پانسمان زخم در منزل

زخم بستر یا زخم فشاری در اثر فشار طولانی‌مدت بر نقاط برجسته بدن مانند پاشنه پا و لگن ایجاد می‌شود. پیشگیری، مهم‌ترین رکن در درمان این نوع زخم‌ها است. تغییر حالت قرارگیری هر چند ساعت یک بار و استفاده از تشک‌های مواج می‌تواند بهبود این زخم‌ها را تسریع کند. پاکسازی بافت‌های مرده (دبریدمان) و استفاده از پانسمان‌های تخصصی که فشار را توزیع می‌کنند، برای جلوگیری از پیشرفت زخم بستر به لایه‌های عمیق عضلانی ضروری است.

زخم‌های دیابتی معمولا در پاها ایجاد می‌شود و به دلیل اختلال در گردش خون و اعصاب حسی، دیرتر بهبود پیدا می‌کند. کنترل دقیق قند خون، اولین و حیاتی‌ترین قدم در درمان زخم‌های دیابتی است، بنابراین بررسی روزانه پاها برای شناسایی خراش‌های کوچک، استفاده از کفش‌های طبی و جلوگیری از فشار مستقیم بر زخم (Off-loading) الزامی است. عدم توجه به این زخم‌ها می‌تواند منجر به عفونت‌های جدی و در موارد شدید، موجب قطع عضو شود.

درمان سوختگی به عمق و وسعت آسیب بستگی دارد. در سوختگی‌های سطحی، سرد کردن سریع با آب ولرم (نه یخ) و استفاده از پمادهای بازسازی‌کننده کافی است. اما در سوختگی‌های درجه دو و سه، حفظ رطوبت محیط زخم و جلوگیری از عفونت اولویت دارد. پانسمان‌های حاوی نقره به دلیل خاصیت آنتی‌باکتریال قوی، نقش موثری در درمان سوختگی‌ها ایفا می‌کند تا گوشت اضافه و اسکار ایجاد نشود.

زخم باز زمانی رخ می‌دهد که پیوستگی پوست از بین می‌رود و بافت‌های زیرین در معرض آلودگی قرار می‌گیرد. در مواجهه با زخم باز بعد از تصادفات یا جراحات پوستی، ابتدا باید خون‌ریزی را با فشار ملایم کنترل کرد. ضدعفونی کردن اطراف زخم و پوشاندن آن با پانسمان استریل برای جلوگیری از ورود باکتری‌ها ضروری است. بسته به عمق زخم، ممکن است نیاز به بخیه یا استفاده از چسب‌های بافتی باشد تا لبه‌های زخم برای ترمیم بهتر به هم نزدیک شود.

بخیه زدن روشی استاندارد برای بستن زخم‌های عمیق و لبه‌دار است که به کاهش خون‌ریزی و پیشگیری از تشکیل اسکار غیرطبیعی کمک می‌کند. خشک نگه داشتن زخم در ۴۸ ساعت اول و استفاده از پمادهای آنتی‌بیوتیک، مراحل اولیه مراقبت این نوع زخم‌ها است. کشیدن به موقع بخیه‌ها توسط متخصص نیز بسیار مهم است؛ چراکه باقی ماندن طولانی‌مدت آن‌ها می‌تواند باعث ایجاد التهاب یا باقی ماندن جای بخیه روی پوست شود.

زخم‌های عروقی ناشی از اختلال در سیستم سیاهرگی یا سرخرگی است و اغلب در ساق پا ظاهر می‌شود. در زخم‌های وریدی، استفاده از جوراب‌های فشاری و بالا نگه داشتن پا به بهبود جریان خون کمک می‌کند. اما در زخم‌های شریانی، تمرکز بر بازگشت خون‌رسانی به بافت است. تشخیص دقیق نوع زخم عروقی توسط پزشک الزامی است؛ چراکه روش‌های درمانی و نوع پانسمان برای آن‌ها کاملا متفاوت است.

اسکار نتیجه طبیعی فرایند ترمیم پوست است، اما مدیریت این فرایند می‌تواند ظاهر نهایی را بهبود بخشد. استفاده از ورقه یا ژل‌های سیلیکونی پس از بسته‌شدن زخم، موثرترین راه برای هم‌سطح کردن جای زخم با پوست است. همچنین محافظت از جای زخم در برابر نور خورشید و استفاده از کرم‌های ترمیم‌کننده حاوی ترکیبات بازسازی‌کننده، به کمرنگ شدن لک‌ها و جلوگیری از ایجاد کلوئید (گوشت اضافه) کمک می‌کند.