عفونت کلیه چیست؟ علل، علائم و راه های درمان بیماری پیلونفریت

بسیاری از افراد، عفونت کلیه را با عفونت ادراری ساده اشتباه می‌گیرند؛ درحالی‌که این بیماری بسیار جدی‌تر است و به تشخیص و درمان سریع‌ نیاز دارد. اگر علائمی مثل تب، لرز، درد پهلو، تهوع یا تغییر در ادرار دارید، این نشانه‌ها را ساده نگیرید؛ زیرا ممکن است عفونت به کلیه‌های شما رسیده باشد.

در این شرایط، تشخیص زودهنگام و شروع سریع درمان اهمیت زیادی دارد و از شدیدتر شدن بیماری و بروز عوارض جلوگیری می‌کند. هرچه علائم را بهتر بشناسید و زودتر برای درمان اقدام کنید، احتمال کنترل عفونت و بهبودی نیز بیشتر می‌شود. در این مقاله، توضیح می‌دهیم عفونت کلیه چیست و همچنین علائم، علت ایجاد، روش‌های تشخیص و درمان پیلونفریت را نیز بررسی می‌کنیم.

پیلونفریت یا عفونت کلیه چیست؟ 

عفونت کلیه یا پیلونفریت، نوعی عفونت دستگاه ادراری است که معمولا از مثانه شروع می‌شود و سپس به یک یا هر دو کلیه می‌رسد. این عفونت معمولا به‌دلیل ورود و گسترش باکتری‌ها در مسیر ادراری ایجاد می‌شود و نسبت به سایر عفونت‌ها مانند مثانه، علائم جدی‌تری دارد. ‌نشانه‌هایی مانند تب و لرز، درد پهلو و کمر، سوزش ادرار یا حتی تغییر رنگ و بوی ادرار، به این معنی است که به احتمال زیاد عفونت به کلیه‌ها رسیده است.

علت عفونت کلیه چیست؟ نقش عفونت ادراری در درگیری کلیه     

شما زمانی به عفونت کلیه مبتلا می‌شوید که باکتری‌ها از بخش‌های پایینی دستگاه ادراری به سمت کلیه‌ها حرکت کنند. برای جلوگیری از ابتلا به این بیماری، قبل از هر چیز باید بدانید که چه عواملی باعث ورود این باکتری‌ها به کلیه می‌شوند. در ادامه دلیل عفونت کلیه را بررسی می‌کنیم. 

• درمان نکردن عفونت‌های مثانه: شایع‌ترین دلیل ابتلا به عفونت کلیه این است که معمولا افراد، عفونت‌های ادراری ساده (UTI) در مثانه را نادیده می‌گیرند؛ درنتیجه باکتری‌ها فرصت پیدا می‌کنند که از طریق مجاری ادراری به کلیه‌ها برسند.
• انسداد در مجاری ادراری: هر عاملی که باعث کند شدن یا توقف جریان طبیعی ادرار شود (مانند سنگ کلیه، تنگی مجرا یا بزرگی پروستات) زمینه را برای رشد و تجمع باکتری‌ها فراهم می‌کند.
• ضعف سیستم ایمنی: ضعف سیستم دفاعی بدن باعث می‌شود که کلیه‌ها در برابر نفوذ و رشد میکروب‌ها و در نتیجه ابتلا به عفونت کلی آسیب پذیرتر باشند. 
• شرایط پزشکی خاص: ابتلا به برخی از بیماری‌های زمینه‌ای یا شرایط خاص در سیستم ادراری، شما را بیشتر از دیگران در معرض خطر عفونت کلیه قرار می‌دهد.

علت عفونت کلیه در زنان و مردان مشابه است و تفاوتی ندارد. اگر نشانه‌هایی از پیلونفریت دارید، برای جلوگیری از آسیب‌های جدی به کلیه حتما با یک پزشک مشورت کنید؛ زیرا بسیاری از این عوامل فقط با درمان سریع عفونت‌های ادراری قابل‌پیشگیری هستند.

عفونت کلیه چه علائمی دارد؟ تب، لرز و درد پهلو        

ممکن است شما علائم ابتدایی پیلونفریت را با کمردرد ساده یا حتی عفونت‌های مثانه اشتباه بگیرید. به طور کلی علائم عفونت کلیه معمولا از چند ساعت یا نهایت دو روز بعد از ورود باکتری به کلیه، خود را نشان داده و برخلاف عفونت‌های ساده، کل سلامت عمومی را تحت تاثیر قرار می‌دهند. در این بخش با بررسی دقیق علائم عفونت در کلیه، به شما کمک می‌کنیم خیلی سریع نشانه‌ها را تشخیص دهید.

• تب و لرز شدید: تب بالای ۳۸ درجه همراه با لرز ناگهانی، مهم‌ترین نشانه درگیری کلیه‌ها است و در عفونت‌های ساده مثانه دیده نمی‌شود.
• درد یک‌طرفه در پهلو یا پشت: این درد در ناحیه زیر دنده‌ها و در یک سمت از کمر حس می‌شود و گاهی اوقات به سمت پایین شکم یا کشاله ران نیز تیر می‌کشد. 
• تغییرات هشدار دهنده ادرار: اگر ادرار شما کدر، بدبو یا حاوی خون است و همزمان با تکرر ادرار دچار سوزش شدید نیز هستید، باکتری‌ها به بافت کلیه رسیده‌اند.
• واکنش‌های سیستم گوارشی: در موارد شدید عفونت، ممکن است با علائمی مانند تهوع و استفراغ همراه با درد پهلو روبرو شوید. در این شرایط، حتی مصرف داروهای خوراکی برای بیمار دشوار می‌شود.
• بی‌حالی و گیجی در سالمندان: این بیماری معمولا در سالمندان، علائم واضحی مانند تب ندارد؛ بلکه به‌صورت ضعف شدید یا گیجی ناگهانی خود را نشان می‌دهد.

عفونت کلیه در زنان و مردان تفاوتی ندارد و علائم، مشابه هستند. اگر برای بررسی دقیق‌تر علائم عفونت کلیه‌ها یا پیگیری وضعیت خود به ارزیابی تخصصی نیاز دارید، دایان سلامت امکان ویزیت متخصص نفرولوژی در منزل را برای شما فراهم کرده است؛ در نتیجه می‌توانید بدون مراجعه حضوری، ویزیت شوید و راهنمایی‌های لازم را درباره ادامه درمان، آزمایش‌ها و مراقبت‌ها دریافت کنید.

تفاوت عفونت کلیه با عفونت ادراری چیست؟ 

عفونت ادراری (UTI) معمولا محدود به مثانه و مجاری ادراری پایینی است و علائمی مثل سوزش ادرار دارد؛ اما عفونت کلیه (پیلونفریت) زمانی رخ می‌دهد که باکتری‌ها به سمت بالا حرکت و بافت کلیه را درگیر کنند که با علائم شدیدتری همراه است. ازآنجاکه برخی از افراد این دو نوع عفونت را اشتباه می‌گیرند، در ادامه تفاوت آن‌ها را بررسی می‌کنیم ‌.

عفونت مثانه با درمان‌های ساده‌تر بهبود می‌یابد؛ اما عفونت کلیه در موارد شدید منجر به ورود عفونت به خون یا آسیب دائمی به بافت کلیه می‌شود. اگر علائم ادراری با درد پهلو یا تب همراه باشد، دیگر با یک عفونت ساده روبه‌رو نیستید و باید فوراً وضعیت کلیه‌ها را بررسی کنید.

چگونه عفونت کلیه را تشخیص دهیم؟؛ بررسی علائم و معاینه پزشکی      

برای تشخیص دقیق پیلونفریت، پزشک علاوه‌بر معاینه، با استفاده از ابزارهای آزمایشگاهی، شدت نفوذ باکتری و وضعیت سلامت بافت کلیه را ارزیابی می‌کند. در ادامه همه ابزارهای دقیق برای تشخیص بیماری ام اس را بررسی می‌کنیم.

نتایج این آزمایش‌ها به پزشک کمک می‌کند تا یک نقشه راه دقیق برای درمان شما ترسیم و از بین گزینه‌های موجود، بهترین روش را انتخاب کند. اگر برای تکمیل روند تشخیص عفونت کلیه به تصویربرداری نیاز داشته باشید، می‌توانید از خدمات دایان سلامت استفاده کنید و با سونوگرافی در منزل، بدون مراجعه به مرکز درمانی، بررسی‌های لازم را در خانه انجام دهید.

راه درمان عفونت کلیه؛ ایا عفونت کلیه قابل درمان است؟       

معمولا درمان عفونت کلیه با متوقف کردن حمله باکتری‌ها به بدن و همچنین کاهش سریع درد و تب شروع می‌شود. پزشک با توجه به شرایط بدنی شما و شدت پیشرفت بیماری، تشخیص می‌دهد که درمان را در منزل با داروهای کافی انجام دهید یا برای کنترل دقیق بیماری به مراقبت‌های ویژه نیاز دارید‌.

درمان عفونت کلیه با داروهای خوراکی

اصلی‌ترین روش درمان عفونت کلیه مصرف آنتی‌بیوتیک‌های خوراکی است که معمولا پزشک برای جلوگیری از پیشرفت بیماری و ریشه‌کنی باکتری‌ها تجویز می‌کند. شما باید بر اساس تجویز و توصیه پزشک، دوره کامل مصرف دارو را حتی تا پس از احساس بهبودی ادامه دهید؛ این کار از بازگشت عفونت کلیه به بدن شما جلوگیری می‌کند.

از طرفی ممکن است پزشک در کنار آنتی بیوتیک برای پیلونفریت، مسکن‌های ساده‌ای مانند استامینوفن را نیز برای کنترل تب و تسکین درد تجویز کند. اگر پس از ۴۸ ساعت از شروع مصرف داروها، علائم بیماری کاهش پیدا نکند یا بیمار به هر دلیلی مانند احساس تهوع، توانایی بلع دارو را نداشته باشد، پزشک روش درمان و مصرف دارو برای عفونت کلیه را به حالت تزریقی تغییر می‌دهد. 

درمان پیلونفریت با داروی عفونت کلیه به‌صورت تزریقی 

درمان تزریقی برای بیمارانی تجویز می‌شود که علائم شدیدی مانند تب بسیار بالا، لرز مداوم یا تهوع و استفراغ شدید دارند و نمی‌توانند داروهای خوراکی را در معده نگه دارند. اگر بدن فرد پس از ۴۸ ساعت به درمان‌های معمولی پاسخ ندهد یا به‌دلیل ابتلا به بیماری‌های زمینه‌ای در معرض خطر بیشتری باشد، پزشک برای کنترل سریع عفونت و جلوگیری از ورود باکتری به خون، آنتی‌بیوتیک‌های وریدی (IV) را پیشنهاد می‌دهد.

در این روش، داروی عفونت کلیه و مجاری ادرار مستقیما وارد جریان خون می‌شود و با سرعت و قدرت بیشتری بافت‌های ملتهب کلیه را هدف قرار می‌دهد. این روش معمولا تا زمان پایدار شدن وضعیت عمومی و قطع تب ادامه پیدا می‌کند و باعث جلوگیری از بروز عوارض شدیدی مانند سپسیس یا آسیب به بافت کلیه می‌شود. 

درمان پیلونفریت با تزریق در بیمارستان

فرد مبتلا فقط در صورتی در بیمارستان بستری می‌شود که عفونت شدید داشته یا به‌دلیل تهوع و استفراغ مکرر، توانایی مصرف داروهای خوراکی را نداشته باشد. 

از طرفی افراد پرخطر مانند سالمندان، بیماران مبتلا به دیابت یا ضعف سیستم ایمنی، برای بررسی دقیق وضعیت بدن و همچنین دریافت داروی عفونت کلیه و مثانه، ممکن است با تجویز پزشک در بیمارستان بستری شوند و تحت‌نظر قرار بگیرند.

درمان عفونت کلیه در منزل

اگر به دلیل درد شدید، تب و لرز یا ضعف جسمانی، خروج از منزل و رفت‌وآمدهای مکرر به مراکز درمانی برای شما دشوار است، می‌توانید همه فرآیند تزریقات و درمان را در محیط خانه انجام دهید. این روش به‌خصوص برای سالمندان و افراد با محدودیت‌های حرکتی، بسیار کاربرد دارد؛ زیرا همه مراقبت‌های تخصصی و داروهای تزریقی تحت‌نظارت پزشک متخصص و تیم درمانی باتجربه در منزل شما انجام می‌شود و می‌توانید بدون نیاز به رفت‌وآمد، بهبودی خود را پشت سر بگذارید.

مجموعه دایان سلامت با همکاری تیمی از پزشکان و پرستاران باسابقه و متخصص، تمامی خدمات درمانی برای بهبود عفونت کلیه را با تجهیزات کامل در منزل شما انجام می‌دهد. هدف مجموعه ما این است که افراد بدون  نگرانی در مورد جابجایی، درمان و مراقبت‌های لازم مانند تزریق آنتی بیوتیک در منزل، معاینه و درمان پیلونفریت را با بهترین تجهیزات و تحت‌نظارت افراد متخصص در منزل خود انجام دهند. 

عوارض احتمالی عفونت کلیه؛ عفونت کلیه چه خطراتی را ایجاد می‌کند؟

اگر عفونت کلیه را به‌موقع تشخیص ندهید، ممکن است به بافت کلیه آسیب بزند و عوارض جدی را به همراه داشته باشد. شدت و سرعت پیشرفت عوارض این بیماری، به شرایط جسمی فرد و زمان شروع درمان بستگی دارد. در ادامه همه عوارض احتمالی عفونت کلیه را بررسی می‌کنیم.

• آسیب یا اسکار (جای زخم) در بافت کلیه
• کاهش عملکرد کلیه یا نارسایی کلیوی در موارد شدید
• آبسه کلیه (تجمع چرک در بافت کلیه)
• ورود عفونت به جریان خون (سپسیس)
• افزایش فشار خون در پی آسیب طولانی‌مدت کلیه

تشخیص و درمان سریع این بیماری از آسیب دائمی و کلیه‌ها جلوگیری می‌کند؛ بنابراین اگر با علائمی مانند تب یا درد پهلو روبرو شدید، حتما خیلی سریع به پزشک مراجعه کنید.

راه‌های پیشگیری؛ چطور مبتلا نشویم؟ 

مهم‌ترین راه برای پیشگیری از ابتلا به عفونت کلیه این است که با انجام اقدامات ساده، از رشد باکتری‌ها و پیشروی آن‌ها به سمت کلیه‌ها جلوگیری کنید. موارد زیر از موثرترین این اقدام‌ها هستند:

• آب کافی بنوشید: نوشیدن مایعات باعث دفع ادرار و خروج راحت‌تر باکتری‌ها از دستگاه ادراری می‌شوند. 
• ادرار خود را نگه ندارید: نگه داشتن ادرار، زمینه‌ساز رشد باکتری‌ها می‌شود؛ بنابراین مثانه خود را پر نگه ندارید و در زمان‌های نیاز آن را تخلیه کنید. 
•  بعد از رابطه جنسی ادرار کنید: این کار کمک می‌کند باکتری‌هایی که وارد مجرای ادرار شده‌اند، سریع‌تر دفع شوند.
• بهداشت ناحیه تناسلی را درست رعایت کنید: به‌ویژه در خانم‌ها، شست‌وشو و خشک کردن از جلو به عقب می‌تواند از ورود باکتری‌ها به مجرای ادرار جلوگیری کند.
• علائم عفونت مثانه را جدی بگیرید: اگر سوزش ادرار، تکرر ادرار یا درد زیر شکم دارید، درمان را عقب نیندازید؛ زیرا عفونت درمان‌نشده می‌تواند به سمت کلیه‌ها حرکت کند.
• اگر عفونت ادراری مکرر دارید، آن را پیگیری کنید: عود مکرر عفونت به بررسی دقیق‌تر نیاز دارد تا علت زمینه‌ای آن مشخص شود.

مهم‌ترین راهکار پیشگیری از عفونت کلیه این است که علائم ساده را بی‌اهمیت ندانید و با نادیده گرفتن نشانه‌ها، اجازه ندهید که عفونت‌های پایین‌تر دستگاه ادراری به کلیه‌ها برسند. همچنین اگر سابقه ابتلا به عفونت ادراری را دارید یا علائم شما تکرار می‌شوند، با پزشک مشورت و قبل از شدیدتر شدن بیماری، درمان خود را آغاز کنید. 

چه زمانی باید با پزشک تماس بگیرید؟ 

درصورتی‌که علائم شما با تب و لرز شدید، حالت تهوع و استفراغ یا درد شدید در پهلو، کمر یا ناحیه شکم همراه است، باید فورا و بدون معطلی با پزشک تماس بگیرید یا به مراکز درمانی مراجعه کنید. این علائم نشان‌دهنده عفونت جدی کلیه هستند و حتی شاید به درمان‌های فوری مانند تزریق وریدی دارو نیاز داشته باشید؛ نادیده گرفتن این وضعیت می‌تواند منجر به آسیب دائمی به کلیه‌ها یا ورود عفونت به جریان خون (سپسیس) شود که بسیار خطرناک است.

درمان پیلونفریت و انجام معاینه و تزریقات در منزل با دایان سلامت

در این مطلب بررسی کردیم پیلونفریت چیست و با همه اطلاعات مورد نیاز آشنا شدید. عفونت کلیه، یکی از بیماری‌های جدی است که نباید آن را نادیده بگیرید؛ اما با تشخیص و درمان زودهنگام، علائم آن خیلی زود بهبود پیدا می‌کند. همچنین به پیام‌های بدن خود و علائم بیماری توجه داشته باشید و با مشاهده اولین نشانه‌ها، زمان را از دست ندهید و درمان خود را شروع کنید.

از طرفی اگر به‌دلیل شدت بیماری، ضعف جسمانی یا دشواری در جابه‌جایی، توانایی مراجعه به مراکز درمانی را ندارید، مجموعه دایان سلامت با اعزام دکتر عفونی ویزیت در منزل  و پرستار مجرب به منزل شما، تمام خدمات درمانی و تزریقات وریدی را با کیفیت بیمارستانی در محیط خانه انجام می‌دهد. برای دریافت مشاوره رایگان و اعزام سریع تیم پزشکی در هر ساعت از شبانه‌روز، با دایان سلامت تماس بگیرید تا مسیر درمان را بدون استرس و در آرامش طی کنید.

منابع:

https://www.niddk.nih.gov/health-information/urologic-diseases/kidney-infection-pyelonephritis#:~:text=A%20kidney%20infection%20is%20a,Early%20treatment%20prevents%20most%20complications.

https://kidneycareuk.org/kidney-disease-information/kidney-conditions/chronic-pyelonephritis/?gad_source=1&gad_campaignid=23596508797&gbraid=0AAAAADG_8iu9XG8Q4ssvnh9PL3KLqXNo2&gclid=Cj0KCQjwo_PRBhDNARIsAEcVALXVvUSQrYDAEkukxZCc4wLTfkCSQs8_BPMmxb-S0P5XalewkGaSAxEaAgA_EALw_wcB

https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/15456-kidney-infection-pyelonephritis

https://ancmn.com/what-causes-kidney-infections-and-how-to-prevent-them/