خدمات پزشکی و درمانی دایان سلامت در مناطق ۱، ۲ و ۳ تهران و خدمات اجاره تجهیزات پزشکی و رادیولوژی در تمام مناطق تهران، کرج و حومه ارائه می‌شود.

بیماری ام اس چیست؟ علت بوجود آمدن بیماری ام اس، علائم، تشخیص و درمان 

زنی ایرانی نشسته روی مبل با لباس سبز کمرنگ و در حال گرفتن واکر با پس‌‌زمینه میز با قاب عکس

بسیاری از ما با شنیدن نام ام‌اس، به یاد ناتوانی‌های شدید حرکتی می‌افتیم؛ اما این بیماری لزوما به معنی از کار افتادگی نیست. ام‌اس یک بیماری خود ایمنی است که در آن، سیستم ایمنی بدن فرد، به‌اشتباه به پوشش اعصاب مغز حمله و پیام رسانی بدن را مختل می‌کند. این بیماری در حال حاضر با تشخیص و درمان زودهنگام، قابل‌کنترل است و فرد مبتلا، با اصلاح سبک زندگی و انجام درمان‌های لازم، می‌تواند بدون محدودیت به فعالیت‌های روزمره خود ادامه دهد.

شناخت دقیق این بیماری اولین گام برای مدیریت هوشمندانه وضعیت سلامت محسوب می‌شود. در ادامه این مقاله بررسی می‌کنیم که بیماری ام اس چیست و همچنین علل بروز، علائم، روش‌های تشخیص و راهکارهای درمانی و مراقبتی آن را نیز بررسی می‌کنیم. 

بیماری ام اس چیست؟ اختلالی که سیستم عصبی مرکزی را درگیر می‌کند  

بیماری ام‌اس (Multiple Sclerosis) یک بیماری مزمن و خودایمنی در سیستم عصبی مرکزی است که در آن، سیستم ایمنی بدن به اشتباه به پوشش محافظ اعصاب (میلین) در مغز، نخاع و عصب‌های بینایی حمله می‌کند؛ این حمله و تخریب، باعث ایجاد زخم یا پلاک‌هایی می‌شود که مسیر انتقال پیام‌های عصبی را مختل و علائم فیزیکی، شناختی و حسی ایجاد می‌کند.

بیماری ام اس معمولا در سن ۲۰ تا ۴۰ سالگی خود را نشان می‌دهد و در هر فرد، سیر پیشرفت متفاوتی دارد. در حال‌حاضر ام اس، درمان قطعی ندارد؛ اما با تشخیص زود هنگام و مدیریت صحیح، می‌توان روند تخریب اعصاب را کاهش و کیفیت زندگی فرد مبتلا را افزایش داد.

انواع بیماری ام اس؛ شناخت انواع شایع و ویژگی‌های هر کدام 

بیماری ام اس انواع متفاوتی دارد؛ هر یک از انواع این بیماری، مسیر متفاوتی را در بدن فرد مبتلا طی می‌کنند و نیاز به درمان‌های و مراقبت‌های تخصصی خود دارند. با شناخت انواع مدل‌های ام‌اس می‌توانید با آمادگی بیشتری روند درمان خود را طی کنید.

  • سندرم بالینی ایزوله (CIS): سندروم بالینی ایزوله، اولین تجربه فرد مبتلا از علائم عصبی است و حداقل ۲۴ ساعت طول می‌کشد. این اختلال باعث ایجاد التهاب در سیستم عصبی می‌شود؛ البته در برخی از موارد این اختلال، ام‌اس نیست و نیاز به بررسی‌های بیشتری دارد. 
  •  ام‌اس عودکننده_فروکش‌کننده (RRMS): این مدل از انواع شایع بیماری ام اس است که در آن، علائم و نشانه‌های ام‌اس به‌صورت ناگهانی بروز پیدا می‌کنند و پس از مدتی نیز بهبود می‌یابند. در فاصله بین این حمله‌ها نیز بیماری پیشرفت خاصی ندارد و وضعیت فرد به‌شکل پایدار باقی می‌ماند.
  • ام‌اس پیشرونده ثانویه (SPMS): در برخی از موارد فرد پس از سال‌ها تجربه ام‌اس عود کننده، به مدل پیشرونده مبتلا می‌شود. در این مدل، علائم ام‌اس به‌جای حمله و بهبود، به‌شکل تدریجی و مداوم شدت پیدا می‌کنند؛ این مرحله نشان‌دهنده تغییر فاز بیماری به سمت پیشرفت تدریجی است.
  • ام‌اس پیشرونده اولیه (PPMS): در این مدل از انواع ام‌اس، فرد مبتلا از همان ابتدا بدون گذراندن دوره‌های عود کننده، به‌صورت مستقیم وارد فاز بیماری می‌شود و بدترین نوع بیماری ام اس  محسوب می‌شود؛ یعنی عملکردهای عصبی بدن از همان ابتدا، به‌آرامی و به‌صورت پیوسته رو به وخامت می‌روند.
  •  سندرم رادیولوژیکی ایزوله (RIS): این نوع ام‌اس هیچ علامت ظاهری خاصی ندارد؛ اما در اسکن‌های ام آر آی، پلاک‌های مشابه اس در بافت عصبی فرد مشاهده می‌شود.

به‌طورکلی بیماری ام اس، ثابت نیست و با گذشت زمان از یک حالت به حالت دیگر تغییر می‌کند؛ به همین دلیل هرگونه تغییر در توانایی جسمی یا حسی خود را جدی بگیرید و با پزشک در میان بگذارید.

زنی سالمند نشسته روی تخت در کنار واکر در حال خوردن قرص با فضای گرم و کرم رنگ

علت به وجود آمدن بیماری ام اس چیست؟ نقش سیستم ایمنی، ژنتیک و محیط 

بیماری ام اس علت دقیق و قطعی ندارد؛ اما عوامل متفاوتی در بروز آن نقش دارند که با شناخت این عوامل می‌توانید درک بهتری از سیستم عصبی خود داشته باشید. در ادامه با علت‌های بروز بیماری ام اس آشنا می‌شوید.    

  1.  اختلال در سیستم ایمنی: در بیماری ام‌اس، سیستم ایمنی به اشتباه به میلین (پوشش محافظ اعصاب) در مغز و نخاع حمله می‌کند؛ این حمله باعث ایجاد التهاب و آسیب به بافت‌های عصبی می‌شود که ریشه اصلی علائم بیماری است.
  2. استعداد ژنتیکی: به‌طورکلی بیماری ام اس ارثی نیست؛ اما وجود برخی از ژن‌های خاص در بدن، احتمال پاسخ اشتباه سیستم ایمنی و محرک‌ها را افزایش می‌دهد.
  3.  عوامل محیطی: فاکتورهایی مانند کمبود ویتامین D و محل زندگی فرد در دوران کودکی نیز در تحریک سیستم ایمنی بدن نقش مهمی دارند.
  4. عوامل عفونی و ویروسی: افرادی که به‌صورت ژنتیکی مستعد ابتلا به بیماری ام‌اس هستند، در مواجهه با برخی از ویروس‌ها به ویژه ویروس اپشتین بار (EBV)، ممکن است به این بیماری دچار شوند.
  5. سبک زندگی: مصرف دخانیات و سیگار علاوه‌بر اینکه خطر ابتلا به ام اس را افزایش می‌دهد، باعث افزایش سرعت بیماری و شدت حمله‌های عصبی نیز می‌شود.

دقت داشته باشید که هیچ یک از این عوامل به‌تنهایی باعث بروز ام اس نمی‌شوند و مجموعه آن‌ها در کنار یکدیگر، خطر ابتلا به بیماری را افزایش می‌دهد. آگاهی از دلیل بیماری ام اس، به شما کمک می‌کند که با اصلاح برخی از رفتارهای محیطی و تغذیه‌ای در کنار درمان‌های دارویی، مدیریت بهتری بر روند سلامتی خود داشته باشید.

نشانه‌ها و علائم ام اس؛ خستگی، تاری دید و مشکلات حرکتی 

بیماری ام‌اس علائم متنوعی دارد که در افراد مختلف به شکل‌های متفاوت بروز می‌کند و حتی ممکن است با گذشت زمان تغییر کند. شناخت علائم ام‌ اس به شما کمک می‌کند تا هرگونه اختلال جدید را به‌سرعت شناسایی و از پیشرفت آن جلوگیری کنید. 

  •  خستگی مفرط: یکی از شایع‌ترین علائم ام‌اس، خستگی مفرط است که به‌صورت شدید و غیرعادی بروز پیدا می‌کند و حتی باعث ایجاد اختلال در انجام فعالیت‌های روزمره نیز می‌شود. 
  • مشکلات بینایی: دوبینی، تاری دید یا درد در هنگام حرکت دادن چشم از علائم ام‌اس هستند که معمولا در یک چشم ظاهر می‌شوند. 
  • بی‌حسی و گزگز: احساس خواب‌رفتگی، گزگز یا بی‌حسی در اندام‌ها، صورت یا بدن که معمولا در یک طرف از بدن یا در پاها و دست‌ها احساس می‌شود.
  • اختلال در حرکت و تعادل: ضعف عضلانی، لرزش بدن، تعادل نداشتن در هنگام راه رفتن و یا احساس سرگیجه، از دیگر علائم ms هستند.
  • سفتی و اسپاسم عضلانی: احساس کشیدگی یا گرفتگی ناخودآگاه در عضلات که گاهی با درد همراه است و حرکت دادن اندام‌ها را دشوار می‌کند.
  • مشکلات شناختی و حافظه: در برخی از موارد فرد مبتلا به ام اس در مواردی مانند تمرکز، یادگیری مطالب جدید، پردازش اطلاعات یا به‌خاطر آوردن کلمات دچار مشکل می‌شوند.
  • اختلالات مثانه و روده: تغییر در الگوی دفع، نیاز مکرر به دستشویی یا نداشتن کنترل کامل بر مثانه و روده، از علائم شایع ام‌اس هستند.
  • تغییرات خلقی: افسردگی، اضطراب یا نوسانات خلقی ناگهانی از نشانه‌های ام‌اس هستند که به‌دلیل آسیب‌های عصبی یا فشارهای روانی ناشی از بیماری ایجاد می‌شود. 

 بروز هر یک از علائم بیماری ام اس، به معنای ابتلای قطعی نیستند؛ اگر علائم عصبی جدیدی را تجربه می‌کنید که بیشتر از ۲۴ ساعت ادامه دارد، آن را به عنوان یک هشدار جدی در نظر بگیرید. بسیاری از این علائم در زنان  و  مردان در صورت تشخیص زودهنگام، به‌سادگی و با داروهای تعدیل کننده مدیریت می‌شوند.

زنی سالمند نشسته روی مبل در فضای داخلی خانه با فرش‌های ایرانی و پزشک زن با لباس سفید و مقنعه در حال معاینه

راه‌‌های انتقال بیماری ام‌ اس؛ آیا بیماری ام اس واگیر دارد؟

ام اس واگیردار نیست و به‌هیچ عنوان از فردی به فرد دیگر منتقل نمی‌شود؛ بنابراین می‌توانید بدون نگرانی در مورد این موضوع مسیر بهبودی خود را طی کنید. در ادامه بیشتر در مورد نگرانی‌های انتقال بیماری ام اس توضیح می‌دهیم.

  • واگیردار نبودن ام اس: ام‌اس یک بیماری عفونی یا واگیردار نیست؛ بنابراین از طریق تماس بدنی، بوسیدن، اشتراک در غذا یا عطسه و سرفه به دیگران سرایت نمی‌کند.
  • ماهیت خودایمنی: ریشه ام‌اس به سیستم ایمنی خود فرد مربوط می‌شود و مشکلی درونی است و به شخص دیگری منتقل نمی‌شود.
  •  روابط جنسی و فرزندآوری: شما می‌توانید بدون نگرانی از انتقال بیماری، با شریک زندگی خود رابطه داشته باشید یا برای فرزندآوری اقدام کنید؛ زیرا این بیماری از طریق روابط جنسی یا مراودات نزدیک منتقل نمی‌شود.
  •  منتقل نشدن از طریق خون: ام‌اس از طریق انتقال خون سرایت نمی‌کند. محدودیت‌هایی که برای اهدای خون برای بیماران ام اس وجود دارد، به‌دلیل واگیردار بودن این بیماری نیست؛ بلکه به داروهای مصرفی و حفظ سلامت خود فرد اهدا کننده مربوط می‌شود. 
  • بارداری و انتقال به جنین: ام اس همچنین در دوران بارداری یا هنگام زایمان به جنین منتقل نمی‌شود و بر خلاف عفونت‌های ویروسی، به نوزاد سرایت پیدا نمی‌کند.

افراد مبتلا به ام اس هیچ محدودیت خاصی در معاشرت با دیگران ندارند و می‌توانند تمامی فعالیت‌های اجتماعی خود را به‌شکل عادی ادامه دهند. شما باید فقط تمرکز خود را بر جلوگیری از حمله‌های جدید عصبی بگذارید و نگرانی از نظر سرایت آن نداشته باشید.

روش تشخیص ام اس؛ روند ارزیابی و آزمایش‌های لازم

پزشک برای تشخیص ام‌ اس علاوه‌بر معاینه بالینی، نتایج تصویربرداری‌های شما را نیز بررسی می‌کند. در جدول زیر با تست‌های مربوطه و روش‌های تشخیص بیماری ام اس آشنا می‌شوید.

روش تشخیص توضیحات
معاینه عصبی پزشک با بررسی رفلکس‌ها، قدرت عضلانی و تعادل، عملکرد سیستم عصبی را ارزیابی می‌کند.
تشخیص ام اس با ام ار ای      این روش ضایعات یا همان پلاک‌های ناشی از تخریب میلین را در مغز و نخاع به‌دقت نشان می‌دهد.
تشخیص ام اس با نوار مغز و آزمایش مایع مغزی‌نخاعی پزشک با نمونه‌گیری از مایع نخاع، وجود پروتئین‌ها یا آنتی‌بادی‌های غیرطبیعی ناشی از التهاب را بررسی می‌کند.
تست پتانسیل‌های برانگیخته این تست سرعت واکنش مغز به محرک‌های بینایی یا حسی را اندازه‌گیری و آسیب‌های پنهان عصبی را شناسایی می‌کند.
آزمایش خون این تست برای رد کردن سایر بیماری‌های مشابه ام اس انجام می‌شود.

پزشک فقط زمانی می‌تواند ابتلا به بیماری ام اس را به‌صورت قطعی تشخیص دهد که همه شواهد و نتایج این تست‌ها، درگیری سیستم عصبی را اثبات کنند. از طرفی اگر بیمار، توانایی خارج شدن از منزل و جابجایی را نداشته باشد، با مجموعه دایان سلامت امکان ویزیت دکتر مغز و اعصاب در منزل نیز وجود دارد و شما می‌توانید معاینه و تشخیص بیماری را زیر نظر پزشک متخصص و در منزل خود انجام دهید.

روش‌ درمان ام اس؛ آیا بیماری ام اس درمان دارد؟ 

در حال حاضر هنوز درمان قطعی برای بیماری ام اس وجود ندارد؛ اما روش‌های پزشکی و مراقبتی متفاوتی وجود دارند که شدت این بیماری را کنترل و از پیشرفت آن جلوگیری می‌کنند. در ادامه به بررسی انواع روش‌ درمان ام اس می‌پردازیم.

درمان‌های تعدیل‌کننده بیماری ام اس

اصلی‌ترین روش درمان ام اس خفیف، مصرف داروهای تعدیل کننده است که مستقیم با علت اصلی این بیماری مقابله می‌کند. این داروها با تنظیم سیستم ایمنی، از حمله اشتباه گلبول‌های سفید به میلین (پوشش محافظ اعصاب) جلوگیری می‌کنند؛ در نتیجه تعداد حمله‌ها و عودهای ناگهانی علائم ام اس به حداقل می‌رسند و همچنین، ایجاد زخم‌های جدید در مغز و نخاع، پیشرفت بیماری و ناتوانی‌های جسمی نیز به‌شدت کاهش پیدا می‌کنند.

پزشک بر اساس شرایط بیمار، انواع مختلف داروها را به‌شکل‌ قرص‌های خوراکی، آمپول‌های تزریقی یا سرم‌های دوره‌ای (اینفیوژن) تجویز و در صورت مصرف این داروها، روند این بیماری از حالت فعال به حالت کنترل‌شده و آرام تغییر می‌کند.

درمان‌های تخصصی برای حملات حاد ام اس 

در‌صورت بروز حمله‌های حاد یا عود بیماری ام اس پزشک از درمان‌های کوتاه‌مدت و تخصصی استفاده می‌کند تا التهاب خیلی سریع کاهش پیدا کند. مهم‌ترین این درمان‌ها کورتیکواستروئیدها هستند که معمولا برای چند روز به‌صورت قرص یا تزریق وریدی تجویز می‌شوند و می‌توانند مدت و شدت عود را کمتر کنند.

در بعضی از موارد خیلی شدید، بدن به استروئید پاسخ کافی نمی‌دهد و پزشک پلاسمافرزیس را تجویز می‌کند؛ در این روش، بخشی از پلاسما از خون جدا می‌شود و مواد التهاب‌زا کاهش پیدا می‌کند. 

درمان ام اس با مدیریت دارویی 

علاوه بر داروهای کنترل‌کننده بیماری، پزشکان برای بهبود کیفیت زندگی روزمره شما، داروهای متنوعی را برای مدیریت هر یک از علائم خاص ام‌اس تجویز می‌کنند. این داروها به‌طور مستقیم با عوارضی مانند درد، گرفتگی‌های عضلانی (اسپاسم)، خستگی مفرط، مشکلات مثانه و روده و همچنین اختلالات خلقی یا خواب مقابله و توانایی شما را برای انجام فعالیت‌های عادی حفظ می‌کنند. 

برای مثال ممکن است پزشک داروهایی مانند گاباپنتین (Gabapentin) یا نورتیپتیلین را برای کاهش دردهای عصبی یا داروهای ضداسپاسم را برای شل کردن عضلات تجویز کند. 

مراقبت‌های چند بخشی و توانبخشی ام اس

در کنار مصرف داروها، معمولا پزشک دوره‌های توانبخشی یا مراقبت‌های چند بخشی را برای فرد مبتلا تجویز می‌کند که در آن، چند متخصص با همکاری یکدیگر علائم ام اس را کنترل می‌کنند.

  1. فیزیوتراپی: روشی مناسب برای تقویت عضلات، بهبود تعادل، افزایش توان حرکتی و کاهش سفتی عضلات است.
  2. کاردرمانی: این درمان به بیمار کمک می‌کند که فعالیت‌های روزمره مانند لباس پوشیدن، نوشتن یا انجام کارهای خانه را آسان‌تر انجام دهد. همچنین افراد با مشکلات حرکتی زیاد می‌توانند کاردرمانی در منزل  را نیز انجام دهند.
  3. گفتاردرمانی: اگر فرد مبتلا به بیماری ام اس مشکلات گفتاری یا بلع داشته باشد، با کمک گفتار رفتاری می‌تواند تا حدودی این مشکلات را رفع کند.
  4. مشاوره و حمایت روانی: این درمان تا حد زیادی استرس، افسردگی و اضطراب فرد را مدیریت می‌کند. 
  5. استفاده از وسایل کمکی حرکتی: استفاده از ابزارهایی مانند مانند عصا، واکر یا ویلچر، حرکت کردن و راه رفتن را ایمن‌تر و راحت‌تر می‌کنند.

ترکیب این خدمات توانبخشی با درمان‌های پزشکی می‌تواند به شما کمک کند تا با وجود ام‌اس، استقلال بیشتری در زندگی روزمره داشته باشید و بهتر با تغییرات بیماری سازگار شوید. همچنین در حال حاضر امکان انجام درمان بيماري ام اس و توانبخشی در منزل نیز وجود دارد و می‌توانید بدون دغدغه رفت‌آمد، درمان خود را در منزل انجام دهید.

تزریق دارو و درمان ام اس در منزل

افرادی که به‌دلیل محدودیت‌های حرکتی، ضعف جسمانی یا شرایط خاص بیماری امکان مراجعه منظم به مراکز درمانی برای دریافت داروهای تزریقی ام‌اس را ندارند، می‌توانند از خدمات درمان در منزل بهره‌مند شوند. در این روش، تزریق دارو باید حتما توسط افراد متخصص و با رعایت کامل اصول ایمنی در محیط منزل انجام شود؛ بنابراین باید حتما از افراد حرفه‌ای در این زمینه کمک بگیرید. 

تیم دایان سلامت با همکاری با پزشکان متخصص و پرستاران باتجربه، خدمات درمان و تزریق دارو در منزل را با استانداردهای مراقبتی به بیماران ارائه می‌دهد. مجموعه ما با استفاده از تجهیزات با کیفیت، تزریق آمپول، سرم و انجام تست‌های مورد نیاز را در منزل خود بیمار انجام و دغدغه‌های رفت‌وآمد و جابجایی را نیز کاهش می‌دهد. هدف نهایی ما این است که با بالاترین کیفیت، خدمات درمانی شما را در کنار خانواده و در محیطی آرام انجام دهیم.

زنی سالمند دراز‌کشیده روی تخت در فضای داخلی خانه و پزشک زن در حال تزریق دارو و سرم

عوارض ام اس؛ چالش‌هایی که بعضی از بیماران تجربه می‌کنند 

بیماری ام اس اگر به‌درستی و در زمان مناسب مدیریت نشود، ممکن است به‌مرورزمان چالش‌های جدی را برای سلامتی ایجاد کند. این عوارض به‌دلیل آسیب‌های طولانی‌مدت به رشته‌های عصبی ایجاد می‌شوند که در ادامه با آن‌ها آشنا می‌شوید.

  • سفتی و گرفتگی‌های شدید عضلانی: گرفتگی‌های شدید عضلات یا اسپاسم، از عوارض ام اس هستند که باعث ایجاد درد در دست و پا می‌شوند و همچنین حرکت دادن آن‌ها را نیز دشوار می‌کنند. 
  •  ضعف شدید یا فلج: در موارد شدید، به‌دلیل آسیب به اعصاب، فرد مبتلا با عوارضی مانند ناتوانی حرکتی به‌ویژه در قسمت پاها روبرو می‌شود و باید از ابزارهای کمکی استفاده کند‌.
  • مشکلات مثانه، روده و عملکرد جنسی: اختلال در پیام‌رسانی اعصاب، ممکن است باعث تکرر ادرار، بی‌اختیاری یا مشکلات گوارشی شود و کیفیت زندگی فرد را تحت‌تأثیر قرار دهد.
  • تغییرات در توانایی‌های ذهنی: بیماری ام اس ممکن است چالش‌هایی در توانایی‌های ذهنی مانند حفظ مطالب، تمرکز و همچنین سرعت پردازش اطلاعات ایجاد کند.
  • مسائل مربوط به سلامت روان: تجربه دوره‌های افسردگی، اضطراب شدید یا نوسانات خلقی ناگهانی، از عوارض ام‌اس هستند که به‌دلیل تغییرات مغزی و فشار روانی مقابله با این بیماری ایجاد می‌شوند.
  • تشنج و صرع: تشنج و صرع از عوارض شایع ام اس نیستند؛ اما ممکن است به‌دلیل آسیب به برخی از قسمت‌های مغز، فرد مبتلا با حمله‌های تشنجی روبرو شود.
  • عفونت‌های مجاری ادراری: به‌دلیل اختلال در پیام‌رسانی اعصاب مثانه و تخلیه نشدن کامل آن، باکتری‌ها فرصت رشد پیدا می‌کنند که منجر به عفونت‌های مکرر و دردناک می‌شود.
  • پنومونی (عفونت ریوی): مشکلاتی مانند بلع، ضعیف شدن عضلات تنفسی و کاهش فعالیت بدنی، خطر ورود مواد به ریه و بروز عفونت‌های ریوی جدی را افزایش می‌دهد.
  • زخم بستر (زخم‌های فشاری): افرادی‌که به‌دلیل ناتوانی حرکتی، زمان زیادی را در حالت نشسته یا خوابیده سپری می‌کنند، به‌دلیل فشار مداوم بر پوست و کاهش جریان خون، در معرض ایجاد زخم‌های پوستی هستند.

بسیاری از این عوارض با مدیریت به موقع، مصرف داروهای مناسب و همچنین انجام فیزیوتراپی، تا حد زیادی پیشگیری و کنترل می‌شوند؛ به همین دلیل در صورت مشاهده اولین نشانه‌ها حتما با پزشک خود مشورت کنید.

پیشگیری از بیماری ام اس؛ آیا می‌توان از بروز این بیماری جلوگیری کرد؟ 

در حال حاضر روش قطعی برای پیشگیری از ابتلا به ام اس وجود ندارد؛ زیرا هنوز علت دقیق این بیماری به‌طور کامل شناخته نشده است. با این وجود، ایجاد تغییرات در سبک زندگی و انجام برخی از اقدامات تا حد زیادی احتمال بروز وضعیت سلامت شما را بهبود می‌بخشد و احتمال بروز این بیماری را نیز کاهش می‌دهد.

  •  حفظ سطح کافی ویتامین D: افرادی که کمتر در معرض نور خورشید هستند و سطح ویتامین D پایینی دارند، بیشتر در معرض خطر ابتلا به ام‌اس قرار می‌گیرند.
  • ترک سیگار: مصرف دخانیات علاوه‌بر اینکه خطر ابتلا به بیماری ام‌اس را در افراد مستعد افزایش می‌دهد، در افراد مبتلا نیز سرعت پیشرفت بیماری را بیشتر می‌کند. 
  •  مدیریت وزن و تغذیه: چاقی، به‌ویژه در دوران کودکی و نوجوانی، یکی از عوامل موثری است که خطر ابتلا به بیماری‌های خود ایمنی مانند ام اس را افزایش می‌دهد. 

اگرچه عوامل ژنتیکی و جغرافیایی خارج از کنترل هستند؛ اما آگاهی از این موارد به شناسایی زودهنگام ریسک‌ها کمک می‌کند. در حال حاضر موثرترین روش برای جلوگیری از ناتوانی‌های حرکتی ناشی از ام اس، تشخیص و درمان زود هنگام و به‌موقع است. 

آیا ام اس باعث فلج شدن می‌شود؟

ترس از فلج شدن یکی از رایج‌ترین نگرانی‌ها پس از تشخیص ام‌اس است؛ اما باید بدانید که این بیماری برای هر فرد مسیر متفاوتی دارد و به هیچ‌وجه به معنای از دست دادن قطعی توانایی حرکت نیست.  آسیب به پوشش اعصاب، باعث ضعف یا سنگینی در پاها می‌شود؛ اما امروزه به‌دلیل تولید داروهای پیشرفته، روند بیماری خیلی سریع مهار و کنترل می‌شود و بیشتر افراد اصلا به مرحله فلج شدن نمی‌رسند. 

به‌طورکلی، فلجی و مشکلات حرکتی از علائم ام اس بدخیم هستند و شما با تشخیص زود هنگام بیماری، شروع درمان، مصرف دارو و همچنین انجام تمرین‌های توانبخشی می‌توانید تا حد زیادی ریسک بروز ناتوانی‌های شدید را به حداقل برسانید.

مرد سالمند ایستاده با واکر در فضای داخلی خانه و زن پزشک در حال کمک به راه رفتن

زندگی با ام اس؛ توصیه‌های کاربردی برای زندگی روزمره 

افراد مبتلا به ام اس باید تغییراتی را در سبک زندگی خود ایجاد و از پیشرفت بیماری و بروز و عوارض جدی آن جلوگیری کنند. در ادامه به بررسی همه نکات مهم برای پیشگیری از ام اس می‌پردازیم.

  • جلوگیری از ام اس با ورزش: فعالیت‌های بدنی ملایم تا متوسط مانند پیاده‌روی، شنا یا یوگا به تقویت عضلات، بهبود تعادل، افزایش انعطاف‌پذیری بدن  و همچنین کاهش خستگی بدن کمک می‌کنند. 
  • فعال نگه داشتن مغز و ذهن: انجام بازی‌های فکری، مطالعه، حل جدول یا یادگیری مهارت‌های جدید باعث تقویت ارتباطات عصبی در مغز می‌شود. این فعالیت‌ها به کاهش عوارضی مانند فراموشی یا کاهش تمرکز به کمک بسیاری می‌کنند.
  • خواب کافی: خواب باکیفیت و کافی (۷ تا ۸ ساعت در شبانه روز)، باعث بازسازی سیستم عصبی می‌شود‌. همچنین با مدیریت زمان خواب و بیدار شدن منظم، می‌توانید نوسانات خلقی و سطح انرژی روزانه را کنترل کنید.
  • ترک کردن سیگار: با ترک سیگار، به داروهای خود اجازه می‌دهید تا با اثربخشی بیشتری از سیستم عصبی شما محافظت کنند.

تغییر در سبک زندگی به معنای محدود کردن خود نیست، بلکه راهی برای سازگاری با شرایط جدید است. با ادغام این عادت‌ها در برنامه روزمره، می‌توانید تسلط بیشتری بر زندگی خود داشته باشید و با اعتماد به نفس بیشتری در مسیر مقابله با بیماری گام بردارید.

درمان و کنترل بیماری ام اس در منزل با خدمات و پشتیبانی دایان سلامت

زندگی با ام‌اس بیش از هر چیز به آگاهی، صبر و داشتن یک تیم همراه نیاز دارد؛ اما این بیماری به معنی محدودیت و پایان توانمندی‌های شما نیست. اگر علائمی مانند بی‌حسی، ضعف، خستگی شدید، تاری دید یا اختلال در تعادل را تجربه می‌کنید، آن را ساده نگیرید و برای بررسی دقیق‌تر با پزشک مشورت کنید. با شناخت نشانه‌ها، توجه به تغییرات بدن و انجام مراقبت‌های درمانی می‌توانید کیفیت زندگی خود را افزایش و احتمال بروز عوارض را کاهش دهید.

پیشنهاد می‌کنیم در این مسیر از افراد متخصص کمک بگیرید. مجموعه دایان سلامت، بیش از ۱۰ سال سابقه و همچنین مجوز رسمی از وزارت بهداشت دارد و در زمینه انجام خدمات درمانی در منزل فعالیت می‌کند. اگر توانایی خروج از منزل و رفت‌و‌آمد را ندارید، می‌توانید با کمک تیم ما تزریقات، فیزیوتراپی در منزل و معاینات لازم را در خانه خود و با بهترین کیفیت و پیشرفته‌ترین تجهیزات انجام دهید. برای دریافت اطلاعات دقیق در مورد نحوه هماهنگی و شرایط دقیق با کارشناسان دایان سلامت تماس بگیرید.

 

منابع:

https://www.nhs.uk/conditions/multiple-sclerosis/

https://www.healthdirect.gov.au/multiple-sclerosis-ms

https://www.ouhealth.com/blog/2025/march/understanding-multiple-sclerosis-symptoms-diagno/

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/multiple-sclerosis/symptoms-causes/syc-20350269#:~:text=Multiple%20sclerosis%20is%20a%20disease,It’s%20also%20known%20as%20MS.

https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/17248-multiple-sclerosis

https://www.ninds.nih.gov/health-information/disorders/multiple-sclerosis-ms

ســـوالــات مــــتداول

پاسخ به سوالات پرتکرار شما
01.

من به بیماری ام اس مبتلا هستم؛ آیا این بیماری به فرزندان من هم منتقل می‌شوند؟

ام‌اس یک‌ بیماری کاملا ارثی نیست؛ اما ژنتیک فرد در آمادگی بدن برای ابتلا نقش دارد. ابتلا به این بیماری، به ترکیبی از عواملی مانند ژنتیکی و محیطی وابسته است و داشتن یک والد مبتلا، به معنای انتقال قطعی بیماری به فرزندان نیست و فرزندان این بیماران، از طریق ژنتیک به‌تنهایی دچار ام اس نمی‌شوند.

02.

آیا تغذیه یا رژیم غذایی خاصی برای درمان قطعی ام‌اس وجود دارد؟

خیر، رژیم غذایی درمان قطعی ام‌اس نیست؛ اما تغذیه سالم، مصرف غذاهای ضدالتهاب و حفظ سطح مناسب ویتامین D می‌تواند به کنترل علائم و کاهش خستگی کمک کند.

03.

آیا برای تشخیص ام‌اس، حتما باید نمونه‌برداری از کمر (مایع نخاعی) انجام دهم؟

این نوع تست برای همه ضروری نیست و امروزه بهترین راه تشخیص ام اس، انجام ام‌آرآی به‌شمار می‌رود. پزشک فقط زمانی این نوع تست را برای شما تجویز می‌کند که نتیجه ام‌ار‌ای  شفاف نبوده یا نتیجه آن به سایر بیماری‌ها شبیه باشد.

04.

آیا در خانواده‌ای که هیچ سابقه بیماری ام‌اس ندارند، ممکن است کسی مبتلا شود؟

بله، ام‌اس می‌تواند بدون سابقه خانوادگی هم رخ دهد؛ هرچند ژنتیک خطر ابتلا را افزایش می‌دهد و عوامل محیطی و سیستم ایمنی نیز در بروز آن نقش دارند.

دکتر احمد دلبری
درباره نویسنده : دکتر احمد دلبری متخصص سالمندان

دکتر احمد دلبری، متخصص برجسته بیماری‌های سالمندان (Geriatrics)، استاد تمام دانشگاه علوم پزشکی و رئیس انجمن سالمندان ایران، همکار علمی و صمیمی دایان سلامت است.

بنر

نظرات کاربران

نظرات مشتریان، نشان‌دهنده کیفیت و رضایت از خدمات ماست.
دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

درخـواست مشـاوره فوری
ثبت درخواست مشاوره
01.

چرا دایان سلامت انتخاب مطمئنی است؟

به دلیل پوشش محدود و کنترل‌شده مناطق، قرارداد رسمی با بیمه‌های معتبر، صدور فاکتور شفاف، تیم تخصصی و پاسخگویی سریع، دایان سلامت انتخابی مطمئن برای مراقبت در منزل است، حتی برای افرادی که خارج از کشور هستند.

02.

دایان سلامت در چه مناطقی خدمات ارائه می‌دهد؟

خدمات ما در مناطق ۱، ۲ و ۳ تهران ارائه می‌شود تا کیفیت، سرعت و نظارت بر خدمات در بالاترین سطح حفظ شود.

03.

آیا برای خدمات فاکتور رسمی صادر می‌شود؟

بله، تمامی خدمات با فاکتور رسمی و شفاف دارای جزئیات کامل خدمات درمانی و پرستاری صادر می‌شود.